• [javascript protected email address]

Radyo VKM an dirèk

Nouvel la tonbe tankou yon bonm, Guy Philippe plede koupab nan yon tribinal Miyami. Nouvel sa a pa siprann anpil moun. Men tou, gen anpil lòt li mete nan kè sote. Sa k ap pase sou dosye Guy Philippe la mande anpil refleksyon sou eta sosyete nou ladan an, sou eta dirijan nou yo ak eta enstitisyon yo. Paske, reyalite sa a mete Leta a ak tout sosyete a toutouni. Li mete nan lari, nivo ipokrizi, koken ak mètdam politisyen nou yo.

Se pou sa, m ap pati sou dosye Guy Philippe la pou m pote kèk eleman refleksyon, non sèlman dosye sa a, men sitou, sou eta pouriti Leta a ak sosyete nou an. Pou mwen fè sa, m ap fè yon ti chita sou eta Leta ak sosyete nou an epi m ap eseye pote kèk refleksyon pou n al pi lwen.

Yon Leta pouri ak yon jistis pouri andedan yon sosyete malad

Gen anpil bel mo mwen renmen tande nan bouch plizyè dirijan ak politisyen pa bò isit. Mo sa yo se: estabilite, ranfòse Leta, ranfòse lajistis. Estabilize kisa? Ranfòse ki Leta ? Ranfòse ki jistis ?

Sou pawòl estabilite a, nou ta dwe mande tèt nou kisa nou vle estabilize a ?. Lè nou gade kantite mizè, chomaj, kòripsyon ak sitiyasyon depandans peyi a ap viv la, nou ta dwe di tèt nou eske nou ka konstui yon estabilite sou reyalite sa a. Eske se sitiyasyon sa a nou vle estabilize a ?

Yon lòt bò, nou di tou fòk nou ranfòse Leta a. Men anmenm tan, anpil nan nou konstate oubyen dakò nou gen yon Leta ki pouri jouk nan zo, ki gangrenennen ak kòripsyon, yon Leta anti nasyonal k ap aji kont peyi a ak kont pèp la, yon Leta k ap pwoteje enterè kapitalis entènasyonal la kont enterè peyi a. Si nou gade konpòtman otorite nan Leta sou dosye kolera a, nou ka konstate verite sa a. Olye otorite k ap dirije Leta a kanpe bò kote viktim yo, se wòl avoka Nasyonzini otorite yo ap jwe. Nou ta ka pran anpil lòt egzanp si nou vle. Annik gade ki wòl Leta a jwe nan defann enterè peyi a lè gen kontra k ap siyen ak mouche blan kapitalis yo. Olye yo defann peyi a, otorite yo plis ap gade kisa yo ka jwenn nan kontra k ap siyen an. Sèten enstitisyon nan Leta a menm al travay nan konpayi yo te siyen kontra ak li a, apre yo fin kite Leta a. Eske se Leta sa a nou vle ranfòse a ? Kouman nou fè imajine nou ta ka ranfòse yon Leta pouri ?

Menm pwoblèm nan poze pou aparèy jistis la. Anpil moun di jistis la fèb, nou dwe ranfòse lajistis. Dapre moun sa yo, si jistis la te fò, yo t ap jije Guy Philippe nan peyi a. Se pa gouvènman ameriken ki t ap jije li. Men, eske nou ka gen yon sistèm jidisyè ki sen, eske nou ka gen yon enstitisyon ki sen, nan yon Leta pouri ? M pa kwè sa. Dayè tout moun konnen Guy Philippe gen akizasyon ki pandye sou do li sou atak ki te fèt sou Komisarya Okay la. Se jouk lè ameriken fin arete Guy Philippe, jij ki sou dosye atak Okay la ap mande pou lapolis trennen Guy Philippe mennen ba li. Jij la fè kòmsi se anba tè l ap viv, li pa okouran arestasyon Guy Philippe la. Tout moun te konnen tou, Guy Philippe gen yon manda entènasyonal dèyè li, men sa pa anpeche tout enstitisyon pouri nan Leta a (Lajistis, PNH, KEP) ba li tout sa li bezwen pou li kandida jouk li eli senatè.

Sa k pi grav la, tout sosyete a aksepte sitiyasyon pouriti sa a n ap viv ladan an. Sitwayen/èn yo prè pou yo vale nenpòt grenn pwazon otorite yo ba yo bwè. Moun ki gen move dosye tankou Guy Philippe, moun ki enplike nan piye kès Leta a, moun ki gen lajan, moun ki pa gen karaktè, se yo ki gen lavwa ochapit nan sosyete a. Se yo ki gen mikwo laprès pou yo pale nan tout gwo emisyon yo. Se yo ki gen mil goud pou yo bay pou moun al vote yo. Pafwa gen jounalis ak politisyen ki mete yo nan lis moun ki pi serye nan peyi a. Ou gen enpresyon, se yo ki model. Se pa Leta a ak enstitisyon ki ladan yo sèlman ki pouri, menm legliz la touche anba viris ki atake Leta a. Sa ki fè li difisil pou jwenn moralite a menm anndan legliz. Nan òganizasyon dwa moun yo, sitiyasyon an pa diferan. Enstitisyon ki la pou veye konwonpi yo ap benyen nan kòripsyon.

Tout sa montre nan ki nivo sosyete a malad ak nivo pouriti enstitisyon nou yo ak tout Leta a. Se reyalite sa a ki fè moun ki nan dwòg, moun ki nan blanchiman, moun ki nan kòripsyon ka rive prezidan, senatè, depite oubyen rive nan lòt pòs enpòtan nan Leta a.

Ann pouse kabwèt nou pi lwen

Si nou vle fouye koze Guy Philippe la, gen anpil kesyon enpòtan pou nou ta poze. Pami yo, se kijan Guy Philippe fè rive kote li ye a ? Guy Philippe soti nan lame, li patisipe nan yon gwo mouvman ame kont Aristid, anpil moun mouri nan mouvman sa a, li jwenn gwo aplodisman nan men yon seri gwo anbasad pou patisipasyon li nan mouvman an epi li vin senatè san pwoblèm. N ap raple Guy Philippe pa premye moun ki al jije Etazini pou dwòg. Gen plis pase 40 moun malfini an pase men pran nan peyi a pou al jije lakay yo. Men nan ka Guy Philippe la, nou te konstate lwa nasyonalis la te monte nan tèt anpil moun. Yo pa gen pwoblèm pou mouche blan ba yo pouvwa, pou mete yo depite, senatè, minis, anbasadè elatriye, yo dakò kolabore ak minista, men yo nasyonalis pou Guy Philippe.

Depi kèk tan nou konstate mòd moun ki gen move dosye sa yo, patikilyèman dilè dwòg ak moun ki nan kòripsyon yo, ap pran enstitisyon Leta yo daso. Politisyen k ap regle zafè ti koulout yo  pouse popilasyon an al manifeste pou Guy Philippe. Anba enfliyans moun ki vle pwoteje tèt yo, yo menm rive fè Sena Repiblik la pran yon rezolisyon pou kondane arestasyon Guy Philippe la epi mande pou Guy Philippe retounen vin jwenn yo nan Sena a. Sena a ki ta dwe yon enstitisyon ki gen kapasite pou fè respekte dwa granmoun peyi a, pran yon rezolisyon tèt anba ki fè li mete pwòp tèt li nan yon sitiyasyon difisil. Senatè yo plis okipe nan regle zafè pèsonèl yo, koze sibvansyon an milyon nan Leta pouri a, olye li regle zafè Repiblik la.

Alòs, nou ka konstate pawòl estabilite a, pawòl ranfòse Leta ak ranfòse lajistis la, se yon bann pawòl ki pa chita sou anyen. Rafòse Leta a ak aparèy jistis la, se tankou ranfòse yon panye zoranj ki pouri. Si w mete kèk bon zoranj ki byen pòtan, nan yon panye zoranj ki pouri, se zoranj pouri yo k ap gen laviktwa sou bon zoranj yo. Kidonk, se panye zoranj lan pou nou chavire, se pa ranfòse pou nou ranfòse panye zoranj pouri a. Se menm lojik pyese pantalon pouri a. Eske nou ka plede ap pyese yon patalon, si nou konnen se twal la menm ki pouri ? Non, apre chak pyès ou mete, se twal la k ap kontinye chire. Nan sans sa a, se pantalon an pou nou chanje, se pa pyès pou nou kontinye mete ladan.

Se nan sans sa a m ap di, pa gen okenn chanjman reyèl nou ka fè ak Leta pouri sa a, pa gen okenn chanjman reyèl nou ka fè ak jistis pouri nan Leta pouri a. Batay la jounen jodi a, se batay pou chanje panye zoranj lan, batay pou chanje pantalon pouri a. Nou, antouka moun ki vle chanjman toutbon yo, nou pa gen pou nou ni estabilize Leta pouri a, ni rafòse li ak tout jistis pouri a, nou gen pou nou trasfòme Leta a, chanje Leta a, nan kad batay pou tabli yon lòt kalite sosyete a.

 

Guy NUMA

Animatè sosyal

Edikatè Popilè

 

Ajouter un Commentaire


Code de sécurité
Rafraîchir

OPEN

Wednesday - November 22, 2017

Weather: -273°C

 Winamp, iTunes      Windows Media Player      Real Player      QuickTime

Kiyès ki sou sit la

Nous avons 60 invités et aucun membre en ligne

Podcast radio vkm

 

Rechèch